خزرنومه

خزر در آستانه مرگ تدریجی است

شماری از کارشناسان با ابراز نگرانی از روند آلودگی زیست محیطی دریای خزر معتقدند این دریاچه در آستانه مرگ تدریجی است و چاره اندیشی و تدبیر برای رفع مشکلات آن به تعامل منطقه ای و فرامنطقه ای نیاز دارد.

به گزارش خبرگزاری مهر آلودگی و تخریب محیط زیست دریای خزر موجب شده تا شمار آبزیان موجود در این دریاچه روند نزولی پیدا کند و نسل بسیاری از آنها منقرض شده یا در معرض انقراض قرار گیرد.

نیازسنجیها نشان می دهد که رفع چالشهای این گنجینه ارزشمند محیط زیست جز با تعامل و هم اندیشی کشورهای حاشیه دریای خزر و عزم فراملی و بین المللی محقق نمی شود.

این در حالی است که روزانه صدها هزار مترمکعب انواع آلاینده های شیمیایی و صنعتی و نفتی از طریق حوزه های آبریز به این دریاچه بسته وارد می شود.

برآیندها نشان می دهد که در صورت کم توجهی و سهل انگاری نسبت به این ذخیره ارزشمند زیست محیطی، در آینده نزدیک شاهد از دست دادن کامل این سرمایه بین المللی خواهیم بود همچنین یافته های پژوهشی نیز نشان می دهد که در صورت تداوم ورود آلاینده ها، صید بی رویه و قاچاق، میزان صید ماهیان خاویاری تا دهه آینده در دریای خزر به صفر خواهد رسید.

طبق آمار بیش از ‪ 9۰‬درصد ذخایر جهانی ماهیان خاویاری در دریای خزر وجود دارد اما استحصال ماهیان خاویاری، استخوانی و کیلکا از دریای خزر به دلیل صید بی‌رویه آنها از 90 هزار تن در 10 سال گذشته به حدود 20 هزار تن در سال جاری کاهش یافته است.

به تاکید کارشناسان، پویایی دریای خزر با حفظ تنوع گیاهی و جانوری و گونه‌های تولیدکننده اولیه، امکان پذیر است و حفظ سلامت اکوسیستم خزر پیش نیاز توسعه پایدار است.

بررسیها نشان می دهد که توسعه مهارگسیخته خزر، تعادل اکولوژیکی این دریا را برهم زده است و تداوم این روند مشکلات عدیده ای را برای حاشیه نشینان خزر ایجاد کرده است.

بر اساس آمار انستیتو دریای خزر، سالانه پنج میلیون تن مواد آلاینده از استانهای شمالی ایران وارد دریای خزر می شود و اکنون زنگ خطر ناشی از مرگ تدریجی خزر به صدا درآمده و تداوم روند آلودگی، این دریا را به زباله دانی در آینده تبدیل می کند.

از آنجا که بیش از 700 کیلومتر از نوار ساحلی خزر در استانهای شمالی واقع است، تشکیل کارگروه ویژه برای بررسی و پیگیری مسائل دریای خزر امری الزامی است. همچنین با توجه به نقش دریای خزر در توسعه صنعت گردشگری، توسعه زیرساختها و برنامه ریزی برای بهره مندی از ظرفیتها و پتانسیل های این صنعت پایدار در حاشیه خزر ضرورت دارد.

این در حالی است که سهم استانهای شمالی از صنعت گردشگرپذیر در کرانه خزر ناچیز یا صفر است.

مسائل مربوط به تحولات منطقه و رژیم حقوقی دریای خزر، حمل و نقل دریایی و ترانزیت کالا و مروری بر منابع زنده دریای خزر از جمله مواردی است که باید به آن توجه ویژه شود.

نبود ایستگاه دائم پالایش آلودگی آب در دریای خزر نیز از مسائلی است که برنامه ریزان باید در برنامه ها این اصل را مدنظر قرار دهند.

به هرروی خزر برای رهایی از بند چالشها و مشکلات نیازمند عزم ملی، برنامه مدون اصولی و تدبیر کلان نگر است.114 گونه، 63 زیرگونه و 14 نژاد از کمیاب ترین ماهیان جهان در دریای خزر زیست و زادآوری می کنند.

در این خصوص یک کارشناس محیط زیست دریایی راه اندازی ایستگاههای دائم پایش آلودگی آب در دریای شمال را ضرورتی اجتناب ناپذیر دانست.

محسن حقی افزود: متاسفانه بحران آلودگی آب در همه جای دنیا وجود دارد و در مناطقی که سیستمهای پایش و حفاظتی همچنین کنترل کمتر است آلودگی توسعه پیدا می کند.

وی بیان داشت: در این خصوص مطالعات زیادی انجام شده و در حال انجام است به طوری که از سال گذشته هر دو یا سه ماه یکبار در جنوب برای سنجش میزان آلودگی نمونه برداری انجام می شود.

به تاکید این کارشناس در حال حاضر بیشترین آلودگیها از ناحیه کشورهای حاشیه شمالی وارد دریای خزر می شود و آلاینده های شیمیایی، آب توازن کشتیها و ورود نفت، بیشترین نقش را در آلودگی این دریا دارد.
 
حقی یادآور شد: موجوداتی که در بستر دریای خزر زندگی می کنند بیشتر در معرض خطر نابودی قرار دارند، زیرا این موجودات به محض قرار گرفتن در محیطی با آلودگی اندک به سرعت از بین می روند بنابراین لازم است که در این خصوص مسئولان اقداماتی جدی انجام دهند.

 در این راستا استاندار مازندران تشکیل کارگروهی ویژه برای پپگیری مسائل دریای خزر در شمال کشور را امری ضروری می داند.

نویسنده : مهدی قجری کناری : ۱٢:۳٢ ‎ب.ظ ; ۱٤ آبان ۱۳۸٧
Comments نظرات () لینک دائم